Umowa spółki u notariusza: kiedy forma aktu notarialnego jest obowiązkowa - eKRS.pl

Umowa spółki u notariusza: kiedy forma aktu notarialnego jest obowiązkowa

“Artykuł sponsorowany”
Umowa spółki w formie aktu notarialnego jest potrzebna, gdy wybrana forma prawna albo treść dokumentu wykracza poza rozwiązania dostępne we wzorcu elektronicznym. Dotyczy to zawsze statutu spółki akcyjnej i spółki komandytowo-akcyjnej, a umowy prostej spółki akcyjnej, spółki komandytowej oraz spółki z o.o. – gdy nie jest zawierana według wzorca w systemie teleinformatycznym S24.

Treść umowy warto uzgodnić przed wizytą w kancelarii, bo późniejsza zmiana umowy spółki z o.o. wymaga uchwały wspólników zaprotokołowanej przez notariusza oraz wpisu do KRS (art. 255 k.s.h.). Umowę zawartą według wzorca można zmienić także wzorcem uchwały w systemie S24.

Spółki wymagające aktu notarialnego

Statut spółki akcyjnej i spółki komandytowo-akcyjnej zawsze sporządza się w formie aktu notarialnego. Umowa prostej spółki akcyjnej, spółki komandytowej oraz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powinna być zawarta w formie aktu notarialnego, chyba że wspólnicy skorzystają ze wzorca umowy udostępnionego w systemie teleinformatycznym (S24).

Forma notarialna pozwala ustalić indywidualne zasady działania spółki. Wspólnicy mogą szczegółowo opisać relacje między sobą, sposób działania zarządu, zasady reprezentacji oraz kompetencje rady nadzorczej, jeśli ma zostać powołana.

Przy zawarciu umowy spółki stawka podatku od czynności cywilnoprawnych wynosi 0,5% wartości wkładów albo kapitału zakładowego (art. 7 ust. 1 pkt 9 i art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych). Prosta spółka akcyjna ma kapitał akcyjny, a nie zakładowy (art. 3003 k.s.h.), a ustawa o PCC nie wymienia jej ani wśród spółek osobowych, ani kapitałowych (art. 1a), dlatego zasady jej opodatkowania trzeba ustalić na podstawie tej ustawy. Spółka jawna co do zasady nie wymaga aktu notarialnego (umowę zawiera się na piśmie, art. 23 k.s.h.), chyba że konkretny element czynności wymusza zachowanie tej formy.

Kodeks spółek handlowych wymienia spółkę jawną, partnerską, komandytową, komandytowo-akcyjną, spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, prostą spółkę akcyjną i spółkę akcyjną. Przed rozpoczęciem formalności trzeba wybrać formę spółki oraz sposób zawarcia jej umowy albo statutu.

Treść umowy lub statutu spółki

Umowa spółki z o.o. powinna opisywać podstawowe zasady jej funkcjonowania. Zgodnie z art. 157 § 1 Kodeksu spółek handlowych w akcie założycielskim należy określić firmę i siedzibę spółki, przedmiot działalności, wysokość kapitału zakładowego, czy wspólnik może mieć więcej niż jeden udział, liczbę i wartość nominalną udziałów objętych przez poszczególnych wspólników oraz czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony. Zasady działania organów spółki i zakres ich kompetencji wspólnicy mogą uregulować dodatkowo.

Dokument powinien także wskazywać, kto podejmuje decyzje w sprawach spółki i jak działa zarząd. Jeżeli wspólnicy przewidują radę nadzorczą, warto od razu określić sposób powoływania jej członków i zakres ich uprawnień.

W spółce z o.o. kapitał zakładowy wynosi co najmniej 5000 zł, a wartość nominalna udziału co najmniej 50 zł (art. 154 k.s.h.). W umowie trzeba wskazać wysokość kapitału oraz podział udziałów między wspólników. Dane te muszą być ze sobą zgodne.

Najważniejsze opłaty i terminy

Pozycja Wartość
Pierwszy wpis spółki do KRS 500 zł
Zmiana wpisu w KRS 250 zł
Podatek od czynności cywilnoprawnych przy zawarciu umowy 0,5% wartości wkładów lub kapitału zakładowego
Minimalny kapitał zakładowy spółki z o.o. 5000 zł
Minimalna wartość nominalna udziału w spółce z o.o. 50 zł
Termin wniesienia środków na kapitał w spółce z o.o. utworzonej przez S24 7 dni od dnia wpisu do rejestru

Opłata za pierwszy wpis do KRS wynosi 500 zł, a za zmianę wpisu 250 zł (art. 52 ust. 1 i art. 55 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Przy spółce jawnej, komandytowej, z o.o. i prostej spółce akcyjnej zawartej według wzorca w S24 opłata za pierwszy wpis wynosi 250 zł (art. 52 ust. 2).

Przygotowanie do wizyty u notariusza

Przed wizytą wspólnicy powinni ustalić firmę i siedzibę spółki, przedmiot działalności, wysokość kapitału i podział udziałów, sposób wniesienia wkładów, skład zarządu oraz zasady reprezentacji, a także przygotować dane wszystkich wspólników i członków organów.

„Rola notariusza nabiera jeszcze większego znaczenia, gdy wchodzimy w sprawy biznesowe, jak zawarcie umowy osób fizycznych/prawnych mających zamiar wspólnie prowadzić działalność gospodarczą. Jest to umowa spółki, a w wielu wypadkach notariusz we Wrocławiu musi ją sporządzić w formie aktu notarialnego, aby nabrała mocy prawnej.”

Źródło: Kancelaria Notarialna we Wrocławiu

Jeżeli przy czynności działa pełnomocnik, potrzebne jest pełnomocnictwo określające zakres umocowania. Dokument sporządzony przez notariusza będzie następnie podstawą zgłoszenia spółki do Krajowego Rejestru Sądowego.

Projekt aktu warto porównać z wcześniejszymi ustaleniami, zwłaszcza w zakresie reprezentacji oraz podziału kompetencji między wspólników, zarząd i radę nadzorczą. Akt jest odczytywany uczestnikom obecnym przy czynności, a następnie podpisywany przez wspólników albo działających za nich pełnomocników. Zmiany uzgodnionych postanowień należy zgłosić przed zakończeniem czynności notarialnej.

Wpis spółki do KRS

Po zawarciu umowy spółkę trzeba zgłosić do Krajowego Rejestru Sądowego. Wnioski dotyczące podmiotu wpisywanego do rejestru przedsiębiorców składa się wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego (art. 19 ust. 2 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym), czyli Portalu Rejestrów Sądowych.

Treść zgłoszenia musi odpowiadać podpisanemu aktowi albo umowie zawartej przy użyciu wzorca. Do rejestru trafiają dane wynikające z tego dokumentu.

Spółkę z o.o. może utworzyć jedna osoba albo większa liczba osób, dla każdego celu dozwolonego przez prawo. Od chwili zawarcia umowy do czasu wpisu do KRS działa jako spółka z o.o. w organizacji. Może we własnym imieniu nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana.

S24 a umowa zawarta u notariusza

System S24 udostępnia wzorce umów m.in. spółki z o.o., spółki jawnej, komandytowej i prostej spółki akcyjnej. Jest przydatny, gdy wspólnicy akceptują standardową treść dokumentu i wnoszą wkłady pieniężne. W spółce z o.o. utworzonej na podstawie wzorca kapitał zakładowy pokrywa się wyłącznie wkładami pieniężnymi, najpóźniej w terminie 7 dni od dnia wpisu do rejestru (art. 158 § 11 k.s.h.).

Akt notarialny sprawdza się przy postanowieniach wymagających indywidualnego uregulowania, w szczególności dotyczących zasad działania zarządu, reprezentacji, uprawnień wspólników albo rady nadzorczej.

Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przepisy i ich interpretacja mogą się zmieniać – w indywidualnych sprawach skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym urzędem.

Źródła

  • Kodeks spółek handlowych – tekst jednolity, Dz.U. 2024 poz. 18 – Kancelaria Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, eli.gov.pl
  • Zarejestruj prostą spółkę akcyjną w Krajowym Rejestrze Sądowym – Biznes.gov.pl, biznes.gov.pl

Zostaw komentarz