“Artykuł sponsorowany”
Finanse są jednym z tych obszarów działalności firmy, które potrafią długo funkcjonować „w tle”, aż do momentu, gdy pojawi się problem albo ważna decyzja strategiczna. Wiele przedsiębiorstw opiera się na własnych działach księgowych i controllingu, uznając to za wystarczające zabezpieczenie interesów biznesowych. Z czasem jednak skala działalności rośnie, a wraz z nią rośnie też złożoność decyzji finansowych.
W takich momentach coraz częściej pojawia się pytanie, czy wewnętrzne zasoby rzeczywiście wystarczają i czy spojrzenie z zewnątrz nie pozwoliłoby lepiej ocenić sytuacji firmy. Doradztwo finansowe nie polega na zastępowaniu księgowości, lecz na wspieraniu zarządzających w podejmowaniu świadomych, opartych na danych decyzji, które mają realny wpływ na przyszłość przedsiębiorstwa.
Czym jest doradztwo finansowe i jak różni się od standardowej obsługi księgowej?
Na pierwszy rzut oka granica między księgowością, a doradztwem finansowym bywa nieostra. Oba obszary operują na liczbach, raportach i dokumentach finansowych, jednak ich rola w firmie jest zupełnie inna.
Księgowość skupia się przede wszystkim na prawidłowym ewidencjonowaniu zdarzeń gospodarczych i rozliczeniach z instytucjami zewnętrznymi. Doradztwo finansowe zaczyna się tam, gdzie kończy się sama ewidencja.
Księgowość jako zapis przeszłości
Zadaniem księgowości jest odtworzenie tego, co już się wydarzyło. Sprawozdania finansowe, deklaracje podatkowe czy raporty okresowe opisują historię firmy w ujęciu formalnym. Są niezbędne, ale same w sobie nie odpowiadają na pytanie, co dalej.
Księgowość rzadko analizuje alternatywne scenariusze, nie ocenia opłacalności przyszłych decyzji i nie wskazuje kierunków rozwoju. Jej rolą jest poprawność i zgodność z przepisami.
Doradztwo finansowe jako narzędzie decyzyjne
Doradztwo finansowe działa w innym wymiarze. Jego celem jest interpretacja danych finansowych w kontekście przyszłych działań firmy. Obejmuje m.in.:
- analizę rentowności poszczególnych obszarów działalności,
- ocenę płynności finansowej i struktury finansowania,
- planowanie inwestycji i ich wpływu na wyniki,
- identyfikację ryzyk finansowych i podatkowych,
- przygotowanie scenariuszy rozwoju.
Dzięki temu zarząd otrzymuje nie tylko zestaw liczb, ale także wnioski i rekomendacje, które mogą być podstawą realnych decyzji biznesowych.
Sytuacje biznesowe, w których zewnętrzne doradztwo finansowe ma największe znaczenie
Nie każda firma potrzebuje stałego wsparcia zewnętrznych doradców. Są jednak momenty, w których samodzielne działanie znacząco zwiększa ryzyko kosztownych błędów. Zazwyczaj są to sytuacje wymagające spojrzenia szerszego niż codzienna operacyjna perspektywa.
Dynamiczny rozwój i szybki wzrost skali działalności
Rozwój firmy bywa paradoksalnie jednym z najbardziej ryzykownych etapów jej funkcjonowania. Wzrost przychodów nie zawsze idzie w parze z poprawą rentowności, a zwiększona skala działalności generuje nowe koszty i zobowiązania.
Zewnętrzne doradztwo finansowe pomaga w takich momentach:
- ocenić, czy tempo wzrostu jest bezpieczne,
- zaplanować finansowanie dalszego rozwoju,
- uporządkować strukturę kosztów,
- przygotować firmę na kolejne etapy ekspansji.
Bez takiego wsparcia przedsiębiorstwo może wpaść w pułapkę nadmiernego zadłużenia lub utraty kontroli nad płynnością.
Spadek rentowności lub problemy z płynnością
Pierwsze symptomy problemów finansowych często pojawiają się stopniowo. Marże maleją, koszty rosną szybciej niż przychody, a zobowiązania zaczynają kumulować się w krótkim okresie. Wewnętrzne zespoły nie zawsze potrafią obiektywnie ocenić skalę problemu.
Doradztwo finansowe pozwala spojrzeć na sytuację bez emocji i przyzwyczajeń organizacyjnych. Analiza danych może ujawnić:
- nieefektywne obszary działalności,
- produkty lub usługi generujące straty,
- niekorzystną strukturę finansowania,
- ryzyka, które wcześniej były bagatelizowane.
Dzięki temu możliwe jest zaplanowanie działań naprawczych zanim problemy przybiorą poważniejszą formę.
Ważne decyzje strategiczne
Transakcje kapitałowe, inwestycje, restrukturyzacje czy zmiany modelu biznesowego to decyzje, których skutki są odczuwalne przez wiele lat. W takich sytuacjach firmy coraz częściej sięgają po doświadczenie podmiotów specjalizujących się w analizie finansowej i doradztwie, takich jak np. Grant Thornton.
Zewnętrzny doradca może pomóc w ocenie opłacalności planowanych działań, wskazać potencjalne zagrożenia i zaproponować rozwiązania, które nie zawsze są widoczne z perspektywy wewnętrznej organizacji.
Jak zewnętrzny doradca pomaga spojrzeć na finanse firmy z innej perspektywy?
Jedną z największych wartości doradztwa finansowego jest obiektywizm. Osoby pracujące w firmie na co dzień są naturalnie zaangażowane w jej funkcjonowanie, co może utrudniać dostrzeżenie problemów lub ograniczeń.
Zewnętrzny doradca nie jest obciążony historią decyzji ani wewnętrznymi zależnościami.
Obiektywna analiza bez wewnętrznych schematów
Doradca finansowy analizuje dane bez przywiązania do utartych rozwiązań. Dzięki temu może zadawać pytania, które wewnątrz organizacji rzadko się pojawiają, np.:
- czy wszystkie linie biznesowe rzeczywiście mają sens ekonomiczny,
- czy struktura kosztów jest adekwatna do skali działalności,
- czy firma nie ponosi ukrytych kosztów, które „rozmyły się” w czasie.
Takie podejście bywa niewygodne, ale często prowadzi do wniosków, które mają realny wpływ na poprawę wyników finansowych.
Benchmarki i porównania rynkowe
Kolejnym elementem, który wnosi zewnętrzne doradztwo, jest możliwość odniesienia wyników firmy do rynku. Porównania z innymi podmiotami działającymi w podobnej branży pozwalają ocenić, czy problemy mają charakter wewnętrzny, czy wynikają z szerszych trendów.
Benchmarki pomagają także w:
- ocenie efektywności kosztowej,
- analizie marż,
- planowaniu cen i strategii sprzedażowych.
Dzięki nim decyzje przestają opierać się wyłącznie na intuicji.
Rekomendacje oparte na doświadczeniu
Doradcy finansowi pracują z wieloma organizacjami, co pozwala im dostrzegać powtarzające się schematy i błędy. Ta wiedza przekłada się na rekomendacje, które są oparte nie tylko na danych jednej firmy, ale także na doświadczeniach z innych projektów.
Dla zarządzających oznacza to dostęp do praktycznej wiedzy, której nie da się zdobyć wyłącznie poprzez analizę własnych wyników.
Współpraca z doradcą finansowym a długofalowe bezpieczeństwo firmy
Doradztwo finansowe często kojarzy się z reagowaniem na problemy. Tymczasem jego prawdziwa wartość ujawnia się w długim okresie, gdy staje się elementem świadomego zarządzania finansami przedsiębiorstwa.
Regularne analizy i planowanie pozwalają lepiej przygotować firmę na zmiany rynkowe i nieprzewidziane zdarzenia.
Zarządzanie ryzykiem finansowym
Każda działalność gospodarcza wiąże się z ryzykiem, którego nie da się całkowicie wyeliminować. Można jednak je identyfikować i ograniczać. Doradztwo finansowe pomaga w:
- analizie struktury zadłużenia,
- ocenie ryzyk podatkowych,
- planowaniu płynności w różnych scenariuszach,
- zabezpieczaniu się przed nagłymi zmianami otoczenia.
Dzięki temu firma nie działa reaktywnie, lecz przygotowuje się na różne warianty rozwoju sytuacji.
Lepsze planowanie i przewidywalność
Planowanie finansowe oparte na rzetelnych analizach zwiększa przewidywalność działalności. Zarząd zyskuje większą kontrolę nad przepływami pieniężnymi, inwestycjami i kosztami, co przekłada się na spokojniejsze podejmowanie decyzji.
Zewnętrzny doradca może pomóc w tworzeniu realistycznych prognoz i budżetów, które uwzględniają zarówno cele biznesowe, jak i ograniczenia finansowe.
Doradztwo jako element dojrzałego zarządzania
Firmy, które regularnie korzystają z doradztwa finansowego, często postrzegają je nie jako koszt, lecz jako inwestycję w stabilność i rozwój. Dostęp do wiedzy, doświadczenia i niezależnej oceny pozwala unikać decyzji podejmowanych pod wpływem presji lub chwilowych emocji.
W dłuższej perspektywie przekłada się to na większą odporność organizacji i lepsze wykorzystanie pojawiających się szans.
Podsumowanie
Doradztwo finansowe nie jest rozwiązaniem zarezerwowanym wyłącznie dla firm w trudnej sytuacji. To narzędzie, które wspiera zarządzających na każdym etapie rozwoju przedsiębiorstwa – od planowania wzrostu, przez optymalizację działalności, po podejmowanie strategicznych decyzji.
Zewnętrzne spojrzenie, oparte na analizie danych i doświadczeniu rynkowym, pozwala lepiej zrozumieć rzeczywistą kondycję firmy i przygotować ją na przyszłe wyzwania. W efekcie doradztwo finansowe staje się ważnym elementem budowania stabilnego, przewidywalnego i bezpiecznego biznesu.